CT قفسه سینه در سگ و گربه (Thoracic CT)

CT قفسه سینه دقیق‌ترین روش تصویربرداری برای ارزیابی پارانشیم ریه، فضای پلور و مدیاستن در حیوانات خانگی است. CT می‌تواند ضایعاتی را نشان دهد که در رادیوگرافی پنهان می‌مانند، به‌خصوص در بیماری‌های بینابینی، ندول‌ها، PTE و ارزیابی دقیق شدت بیماری‌های ICU مانند ARDS.

مزیت‌های CT نسبت به رادیوگرافی

• تفکیک بالاتر و عدم همپوشانی ساختارها
• تشخیص زودتر ضایعات بینابینی (Interstitial disease)
• ارزیابی دقیق ندول‌ها و توده‌ها
• بررسی دقیق پلور (افیوژن‌های پیچیده، توده‌های پلورال)
• امکان CT Angiography برای ارزیابی عروق ریوی

اندیکاسیون‌های اصلی Thoracic CT

• ندول/توده ریوی و مرحله‌بندی نئوپلازی
• بیماری بینابینی ریه (ILD) و فیبروز
• پنومونی‌های مقاوم یا عودکننده
• ارزیابی ARDS و تعیین شدت درگیری
• ترومبوآمبولی ریوی (PTE) با CT Angiography
• آسپرژیلوز منتشر یا ضایعات متعدد
• ارزیابی پلور: افیوژن پیچیده، توده پلورال، پنوموتوراکس مزمن

الگوهای مهم در CT ریه

1) Ground-glass opacity

کدورت افزایش‌یافته با حفظ نسبی مشاهده عروق؛ می‌تواند در التهاب بینابینی، ARDS اولیه یا ادم غیرقلبی دیده شود.

2) Consolidation

پرشدگی آلوئولی و از دست رفتن هوا؛ در پنومونی، آسپیراسیون یا ARDS پیشرفته شایع است.

3) Nodules / Mass

ندول‌های متعدد می‌تواند متاستاز یا عفونت قارچی باشد؛ توده منفرد نیازمند بررسی نئوپلازی یا آبسه است.

4) Bronchial wall thickening / Bronchiectasis

در بیماری‌های مزمن راه هوایی مانند COPD و برونشیت مزمن دیده می‌شود.

CT Angiography و PTE

در CT Angiography پس از تزریق ماده حاجب، عروق ریوی با دقت بالا بررسی می‌شوند و وجود لخته یا نقص پرشدگی به نفع PTE است. این روش در مراکز مجهز، یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای تایید/رد PTE محسوب می‌شود.

آمادگی بیمار و نکات ایمنی

• بیشتر بیماران برای کیفیت تصویر به آرام‌بخشی یا بیهوشی کوتاه نیاز دارند.
• در بیماران ناپایدار تنفسی (مثل ARDS شدید)، ابتدا تثبیت (اکسیژن/CPAP/BiPAP) انجام شود.
• در صورت استفاده از ماده حاجب، ارزیابی عملکرد کلیه و وضعیت همودینامیک اهمیت دارد.

محدودیت‌ها

• هزینه و دسترسی کمتر از رادیوگرافی
• نیاز به بیهوشی/آرام‌بخشی در بسیاری از بیماران
• ریسک‌های ماده حاجب در بیماران کلیوی یا شوک

منابع علمی: MSD Veterinary Manual | AVMA

ویدئو آموزشی Thoracic CT

این مقاله بخشی از خوشه تخصصی بیماری‌های تنفسی بوده و تمامی مقالات این خوشه توسط دکتر خشایار انصاریان در تیم تحقیق و توسعه بیمارستان دامپزشکی پرشین پت تهیه شده است.